ABD’de Kaç Tane Bakanlık Var? Bir Genç İzmirli’nin Gözünden
Bazen hayat bir komedi filmi gibi oluyor, değil mi? İşin içine iş gücü, devlet işleri ve bakanlıklar girince de bir anda işler ciddiye biniyor. Ama bir yandan da, İzmir’in o rahat havasında, o kadar çok şey düşündüğümde “Yahu, bu kadar düşünmemem gerekiyordu aslında” dediğim anlar oluyor. Gerçekten de bazen her şeyin bir esprisi olması gerektiğini düşünüyorum. Şimdi gel, ABD’deki bakanlıkları sayarken, biraz eğlenceli bir bakış açısıyla bakalım ve “ABD’de kaç tane bakanlık var?” sorusunun etrafında neler dönüyor, bakalım!
Bakanlıklar, Sadece Birer İsim Değil, Birer Drama!
İzmir’de herkesin işi gücü ayrı. Mesela geçenlerde arkadaşım Tolga ile çay içiyorduk. Tolga, “Abi, senin bu devlet işleriyle ilgilenmen çok garip, hiç öyle bir tip değilsin!” dedi. Ben de ona döndüm, “Tolga, devlet işleri dediğin şey aslında hayatın ta kendisi. Her şey birbiriyle bağlantılı, sadece bazı bakanlıklar bunu düzenliyor, o kadar!” dedim. O da “Abi, bakanlıklar falan deyince aklıma televizyon dizileri geliyor, böyle sürekli aksiyon varmış gibi…” diye yanıt verdi. O anda düşündüm, evet, bakanlıklar gerçekten bir dizi gibi, bazen gerilimli, bazen komik.
Şimdi, ABD’ye bakalım. Yani, sadece bakanlıkları sayarken, aslında bir nevi siyasetle iç içe girmiş bir macera yaşıyoruz. Peki, ABD’de kaç tane bakanlık var? Evet, 15 tane. Ama bu bakanlıklar o kadar ilginç ki, bazıları var ki, “Ya bu bakanlık ne yapar?” diye şaşırıyor insan.
Bakanlıkların Sayısal Boyutu: 15 Bakanlık Ama Her Birinin İçinde 1000 Hikâye
ABD’de 15 ana bakanlık var, doğru. Ama her biri de o kadar farklı ki, bir bakanlık diyorsun, “Tamam, ekonomiyle ilgili bir şey” diyorsun. Ama başka bir bakanlık var, adını duyduğunda direkt “Bu hangi filme ait?” diye soruyorsun. Mesela Savunma Bakanlığı var, adı zaten korkutucu. “Savunma Bakanı” derken, resmen gözünüzde bir aksiyon sahnesi canlanıyor. Ve o bakanlık gerçekten de ülkedeki en büyük askeri gücü yönetiyor. Ama bir de Tarım Bakanlığı var, adını duyunca aklında organik domatesler, doğal sütler falan belirmiyor mu? “Bakanlık deyince bu kadar çeşit olur mu?” diyorsun, ama işte ABD’de bakanlıkların sayısı 15 ve her biri bambaşka bir dünyayı yönetiyor.
Bakanlıkların İçsel Drama: Biraz Daha Yakından Bakalım
Şimdi, biraz daha yakından bakalım bu bakanlıklara, ama her birinin içindeki “mini-dramayı” göz önünde bulunduralım. Bu bakanlıkların her birinin temelde çok ciddi işlevleri var, ama bazen insan bir düşünmeden edemiyor: “Yahu, bu bakanlıklar gerçekten de birer dizi karakteri olamaz mı?”
1. Savunma Bakanlığı: “Hadi Savunmaya Geçelim!”
Savunma Bakanlığı deyince aklıma, her gün Amerika’nın farklı köylerinde, kasabalarında, askeri tatbikatlar yapan bir bakanlık geliyor. Ama tabi bunun arkasında ciddi bir iş gücü ve dünya genelinde çok büyük bir sorumluluk var. Ancak bir de “Savunma Bakanı” diyince, insanın kafasında “Savaş filmi” gibi bir şey canlanıyor.
Bir arkadaşım vardı, Erkan. Geçenlerde şaka yaparak “Savunma Bakanı olsa da o da bu kadar önemli mi?” dedi. Ben de cevapladım: “Erkan, önemli çünkü askeri bütçeyi yöneten, strateji üreten kişi, yani savunmasız kalmamız ona bağlı!”
2. Tarım Bakanlığı: “Bunlar Ne Yiyor?”
Tarım Bakanlığı var bir de. Adı her ne kadar basit gibi gelse de aslında çok önemli bir iş yapıyor. Organik ürünler, hayvancılık, çiftçilik, gıda üretimi ve çok daha fazlası. Tarım Bakanı diye biri var ya, o gerçekten ülkenin karnını doyuruyor. Herkes organik bir şeyler almak isterken, aslında bu adamlar her gün o ürünleri üretip marketlere gönderiyor.
Ama bir anlık duraklama… Tarım Bakanı, “Çiftçiye gübre veriyoruz, bu işin içinde çok şey var!” diyordu ya, işte tam o sırada bir başka arkadaşımın “Ya, hep böyle konuşuyorlar ama hala domates 5 lira, nasıl bir ekonomi bu!” demesi her şeyi özetliyor.
3. Eğitim Bakanlığı: “Okuldan Kaçan Gençler Nerede?”
Eğitim Bakanlığı başka bir olay. Herkesin kafasında “Okullar neden bu kadar zor?” “Dersler ne zaman kolaylaşacak?” gibi sorular dönüp duruyor. Ama bak, bu Bakanlık aslında hayatını değiştirebileceğin yegâne yerlerden biri. Okul politikalarını şekillendiren, öğretmen atamalarını yapan, eğitimdeki kaliteyi arttırmak için sürekli çözümler arayan bir yapı. Yani, sabahları okula giden herkesin omzundaki yüke biraz daha az ağır bir hale gelmesi için uğraşan koca bir kurum.
Bazen bir arkadaşım “Eğitim Bakanı sanki başımızı okuyor!” diye dalga geçiyor. “Evet, çünkü okullarda bizleri biraz daha az sıkmaya çalışıyor!” diye de cevap veriyorum.
ABD’de Bakanlıklar Arasında En İlginç Olanı: İçsel Çekişme
Şimdi, ABD’de bu 15 bakanlık gerçekten çok farklı alanlara yayılmış durumda. Mesela, İç Güvenlik Bakanlığı var, evet, ama o kadar çeşitlilik var ki, bazen bir arada düşünülemiyor. ABD’nin çok büyük bir coğrafyası var, yani bu kadar farklı bakanlığın işleyişi gerçekten devasa boyutlarda.
Bir yandan, şu bakanlıklar arasındaki “minik çekişmeleri” göz önüne alacak olursak, her birinin kendi alanında çok büyük kavgalar verdiğini fark edebiliriz. Mesela Adalet Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığı arasındaki ilişkiler, bazen tatlı sert bir rekabete dönüşebiliyor. Birinin görev alanı uluslararası ilişkilerken, diğerinin iç hukukla ilgilenmesi her zaman birbirine yakın olamıyor. Ama belki de bu çekişmeler, sistemin işleyişini daha verimli kılıyor!
Sonuç Olarak: Bakanlıklar, Hayatın “Arka Planı”
Amerika’daki 15 bakanlık, aslında devletin farklı alanlarındaki hayati işlevleri yerine getiren büyük yapı taşları. Ancak bu yapıları düşünürken, her birinin ardında çok farklı hayatlar, çok farklı hikayeler yatıyor. Ben bir İzmirli olarak, her şeyin biraz esprili ve rahat olmasını isterim ama bu bakanlıklar gerçekten de ciddiyet gerektiren yapılar. Yine de, her zaman bir mizah parçası vardır değil mi?
Ve bence bu yazının başından beri duyduğunuz tek şey “Bakanlık” olduysa, biraz da hayatın her alanında sayıları hatırlayarak, her birinin ne iş yaptığını ve ne kadar önemli olduklarını düşünerek içsel bir farkındalık yaratmış olabilirsiniz.