Bitlis-Zagros Bindirme Kuşağı: Bir Yolculuğun İzleri
Geçtiğimiz yaz, Kayseri’de sıradan bir gün, güneşin altında yürürken düşündüm: “Hayatın içinde ne kadar derin bir anlam var, ama o kadar da karmaşık.” O sırada kafamda beliren ilk soru şuydu: Bitlis-Zagros Bindirme Kuşağı hangi illerden geçiyor? Evet, belki biraz tuhaf bir soru gibi görünüyor, ama inanın, o an kendimi bu sorunun peşinden gitmeye fazlasıyla hevesli buldum.
Neden mi? Çünkü bazen, işte böyle sıradan anlarda, büyük sorular gizlidir. Bu soruyla birlikte, aslında hem Türkiye’nin derinliklerine hem de kendi iç yolculuğuma inmeye karar vermiştim. O gün başımdan geçenlere nasıl anlam vereceğimi bilemedim, ama bir şey kesindi: Bu sorunun peşinden gitmek, hem fiziksel hem de duygusal bir keşfe çıkmama sebep olacaktı.
Bir Yoldaşlık: Doğa ve Şehir Arasında
Kayseri’nin bozkırında yürürken, gözlerim bir anda dağların siluetine takıldı. O devasa dağlar, tam karşımda yükseliyordu. Bir süre önce, üniversitede öğrendiğim bir kavramı hatırladım: Bitlis-Zagros Bindirme Kuşağı. O sırada bunun ne kadar anlamlı olduğunu fark ettim. Bu bağlamda, Bitlis-Zagros Kuşağı, Anadolu ile İran’ın tektonik bir çatışma bölgesiydi. Bir dağ sırasının, iki farklı dünya arasında köprü gibi yükseldiği yerdi. Ama bir taraftan da hayatımda olup biten her şey gibi, bu “bindirme kuşağı” da bana biraz karmaşık ve derin geldi.
Şehirden doğaya, doğadan şehre geçişler, insanın içindeki duyguları da etkiler. Kayseri’nin çorak topraklarından, daha yeşil ve dağlık yerler düşünüyorum. Bu kuşağın da geçtiği iller gibi, hayatın da farklı katmanları var, farklı izleri. Bitlis-Zagros Bindirme Kuşağı, aslında sadece dağlardan ya da doğanın derinliklerinden geçmiyor. Aynı zamanda insanın içsel yolculuğunda da bir geçiş noktası oluyor.
Bitlis, Van, Hakkâri, Şırnak gibi illerin içinde yer aldığı bu kuşak, aslında kendi yolculuğumda da bir geçiş noktasını temsil ediyor. Yüksek dağlar, keskin dönüşler ve bazen de düz yolda yürümek gibiydi. Bazen yokuşlar, bazen ise çok daha sakin anlar vardı.
Bir Yokuş, Bir Hayal Kırıklığı
Bir sabah, o sorunun üzerine daha fazla düşünmeye karar verdim: Bitlis-Zagros Bindirme Kuşağı hangi illerden geçiyor? Başladım bir araştırmaya. Bitlis, Van, Hakkâri, Şırnak… Evet, bu illerin üzerinde yükseliyor ve Anadolu ile İran arasındaki bu sınırı belirliyor. Fakat, bu yerlerin coğrafyasının, aynı zamanda tarihsel ve toplumsal bağlamda da ne kadar farklılık taşıdığını düşündüm. O illerde, hayatın zorluklarıyla, acılarıyla nasıl mücadele edildiğini hayal ettim. Her bir köyde, her bir kasabada insanlar dağların verdiği mücadeleyi kendi içlerinde yaşıyorlar.
Ve o an içimde bir hayal kırıklığı beliriverdi. Bitlis-Zagros Kuşağı’nın geçtiği yerlerin bir kısmında yaşam koşulları gerçekten çok zordu. O dağların arasında hayatta kalmaya çalışan insanlar, her gün yeni bir zorlukla karşılaşıyorlardı. Bir taraftan da bu zorluklara rağmen, o yerlerdeki insanların yüzlerindeki umut parıltısını hissedebiliyordum. Bazen dünyayı, bir insanın yüz ifadesinden daha iyi anlamak mümkün oluyor.
“Her şey bu kadar zor olmamalı,” diye düşündüm. Bu dağların, bu illerin gerçekte ne kadar güçlüklerle dolu olduğunu fark edince, bir yanda onlara karşı duyduğum hayranlık bir yanda da duygusal bir acı vardı.
Bir Umut Işığı: İnsan ve Doğa Arasındaki Bağ
Ama işte, doğa her zaman yenileyici bir güce sahip. Ve bu bağlamda, Bitlis-Zagros Kuşağı’nın geçtiği iller arasında insanın daima doğayla bir bağ kurmaya çalıştığını fark ettim. Bitlis’ten Hakkâri’ye, Van’dan Şırnak’a kadar her bir il, bir başka kültürün, bir başka hikayenin izlerini taşıyor. Doğa ne kadar sert olsa da, insanlar bu topraklarda yıllardır var olmayı başarabilmişler.
İçimdeki umudu bulduğum an, yine o dağların zirvesine bakarak şöyle dedim: “Bu zor hayat, bir gün daha iyi olacak.” Çünkü biliyorum, doğa gibi, insanlar da zorlukların üstesinden gelebilir. Hem de bambaşka bir güçle.
Ve o gün, Bitlis-Zagros Kuşağı’nın hangi illerden geçtiğini araştırırken, aslında kendimi ve bu coğrafyanın insanlarını daha çok anlamaya başladım. Her bir yer, her bir dağ sırası bir şeyleri hatırlatıyor, bir şeyleri öğretiyor. Belki de hayat, tıpkı bu dağlar gibi, bazen yokuş, bazen düz yollarla ilerliyor. Ama her adımda bir şeyler öğreniyoruz, bir şeyler büyütüyoruz.
Sonuç: Dağlar, İnsanlar ve Bitlis-Zagros Bindirme Kuşağı
Sonuç olarak, Bitlis-Zagros Bindirme Kuşağı sadece bir coğrafi terim olmaktan öteye geçiyor. Bu kuşak, her bir dağ sırası gibi, hem doğanın gücünü hem de insanın bu güce karşı verdiği direnci simgeliyor. Bitlis, Van, Hakkâri, Şırnak… Her biri bir hikâye, her biri bir yolculuk. Bu dağlar, bu iller, sadece bir coğrafi alanı işaret etmiyor; aynı zamanda duygusal bir yolculuk, kişisel bir keşif alanı sunuyor.
Bu yazıyı yazarken, dağları ve insanları daha yakından hissettim. Her adımda biraz daha büyüdüm. Çünkü biliyorum ki, hayat da bir dağ sırası gibi: zorlukları ve engelleri var ama her zaman bir çıkış yolu, bir çözüm yolu da var. Ve bir gün, o yüksek zirveye ulaşacağım, tıpkı bu illerin içindeki insan gibi…