Bir Dilin Yolculuğu: Kürt Dili Nereden Gelmiştir?
Kayseri’de bir akşam üzeri, yalnız başıma yürürken kafamda bir soru belirdi: “Kürt dili nereden gelmiştir?” Bu, sıradan bir soru değil aslında. Biraz daha derinlemesine düşündükçe, içimde bir şeylerin harekete geçtiğini hissettim. Belki de bu dil, sadece kelimelerden ibaret değildir. Belki, bu dil, bir halkın tarihini, yaşadığı zorlukları, umutlarını ve kimliğini taşır. Bir dil, zamanla sadece iletişim kurma aracı olmaktan çıkar, bir kültürün ruhunu taşır. Ve ben, bir gün bir cümlede bu dili duysam, belki de her şeyin anlamı bir anda açığa çıkacak diye düşündüm.
İlk Kez Duyduğumda
Hatırlıyorum, ilk kez Kürtçe bir kelime duyduğumda tam 12 yaşındaydım. Kayseri’nin en uzak köylerinden birine gitmiştik, babamla birlikte. O zamanlar, dilin ne kadar güçlü bir kimlik taşıdığını, bir halkın en derin duygularını nasıl dışa vurduğunu bilmiyordum. Ama birinin Kürtçe bir kelime söylediğini duyduğumda, içimde bir his belirdi. Belki de o an, bilinçaltımda Kürt diline karşı bir merak uyandı. Biri, “Şevbaş” demişti. O kadar yabancı gelmişti ki. Ve merakla sormuştum, “Ne demek bu?” Biri gülümseyerek “İyi akşamlar” demişti. Bir dilin içindeki o sıcaklık, o içtenlik bir anda içimi ısıtmıştı.
O gün ne hissettiğimi hatırlıyorum; o cümlenin ardında bir tarih, bir halkın tüm acıları ve zaferleri saklı gibiydi. Kürt dili, bir halkın sesiydi. O günden sonra, belki de hayatımda hep bu dilin peşinden gitmek istedim. Ama daha o zamanlar, bu dili tam anlamadığımı, sadece duygularımı anlamadığımı fark ettim.
Yıllar Sonra
Yıllar geçti, büyüdüm. Kayseri’deki sokaklarda yürürken, içimde hep aynı soru yankılandı: Kürt dili nereden gelmiştir? O gün, o kelimeyi duyduğumda hissettiğim merak, içimde kocaman bir boşluğa dönüştü. Kürtçenin kökenlerine dair bir şeyler öğrenmek istedim. Bir dil, tarihin bir parçasıysa, o parça kaybolmuş mu, yoksa hep bizimle mi? Bu soruya yanıt ararken, aslında daha fazla sorunun ortaya çıktığını fark ettim. Çünkü bir dilin kökenlerini anlamak, sadece kelimeleri öğrenmek demek değildi. Bir halkın geçmişini, hayallerini, hatta kayıplarını öğrenmekti.
Bir gün, internette Kürtçenin tarihini araştırırken, aslında bu dilin çok eski bir geçmişi olduğunu öğrendim. Bu dil, Urartu dönemine kadar uzanıyordu. Zaman içinde, Mezopotamya’nın binlerce yıllık tarihinden izler taşıyan Kürtçe, Arapçadan, Farsçadan ve Türkçeden etkilenmişti. Ama en derin izleri, belki de eski Urartu dilinden almıştı. Bir halk, bu topraklarda var olmaya devam ederken, kendi dilini yaşatmayı nasıl başarmıştı? Belki de bu sorunun cevabı, her bir kelimenin içindeki o eski seslerde gizliydi.
Kürt Dili ve Kimlik
Bir dilin sadece kelimelerden ibaret olmadığını, insanların kimliğini taşıdığını anlamak biraz zaman aldı. Duygularım hep karma karışık oluyordu. Çünkü bir halkın dili, o halkın kimliğinin en güçlü simgesiydi. Dil, insanları birleştirir, ama aynı zamanda ayıran da bir şeydir. Kürt dilinin yaşadığı baskılar, yasaklar ve zor zamanlar, aslında halkın direncini, var olma mücadelesini gösteriyordu. Bu yüzden, Kürtçe sadece bir iletişim aracı değil, aynı zamanda bir özgürlük simgesiydi. Her kelime, her cümle, bir tarih boyunca yaşanan acıların, direnişlerin ve umutların bir yansımasıydı.
İçimde bir şeyler kıpırdıyordu. Hayal kırıklığı ve bir o kadar da umut. Çünkü bir dilin yaşaması, sadece dilin konuşulmasıyla ilgili değildi. O dilin ruhunu, içindeki duyguyu yaşatmak, ona sahip çıkmak gerekiyordu. Bunu anlamıştım. O zaman, sadece Kürtçe öğrenmek değil, aynı zamanda bir halkın tarihine, kültürüne, varoluş mücadelesine sahip çıkmak gerektiğini fark ettim. Bu dil, sadece “şevbaş” demek değildi. Bu dil, binlerce yıllık bir hikâyenin, bir halkın kaderinin anlatıldığı bir sesin ta kendisiydi.
Bütün Olanlar ve Olanaksızlık
Bir gün Kayseri sokaklarında yürürken, bir grup insanın Kürtçe konuştuklarını duydum. O an, yüreğimde bir şeyler oldu. Her kelimenin içindeki anlamı daha derinden hissettim. Ve bir daha anladım ki, Kürt dili sadece bir iletişim aracı değil, aynı zamanda bir halkın kimliğinin, hayallerinin ve umutlarının taşıyıcısıydı. Kürt dili, bu topraklarda binlerce yıl boyunca yaşamış ve yaşamaya devam edecekti. Zor zamanlar geçirmiş olsa da, o dil hala vardı, çünkü bir halk, dilini asla terk etmemişti.
Sonuçta
Kürt dili nereden gelmiştir? İşte bu soru, bana her zaman aynı duyguyu hissettiriyor: Dil, halkların kalbidir. O kalbi anlamadan, bir halkı anlamak imkansızdır. O yüzden Kürt dili, sadece geçmişin değil, aynı zamanda geleceğin de bir parçasıdır. Bu dil, geçmişin acılarını, kayıplarını ve direncini taşır. Ama aynı zamanda geleceğe dair umutları, hayalleri ve yeni başlangıçları da… Benim için bu dil, sadece bir iletişim değil, aynı zamanda bir halkın en derin duygularını ifade edebileceği bir yolculuktur. Belki de bu yüzden, her kelime bana çok daha fazla anlam ifade ediyor. Çünkü bu dilin içinde, bir halkın tüm kimliği ve varoluş mücadelesi var.